BAMAD GALICIA

Inicio » Bibliotecas

Category Archives: Bibliotecas

Valoración Estatísticas das Bibliotecas públicas de Galicia 2016

Galicia conta con 80 concellos sen bibliotecas. Só o 33% da poboación usa os servizos bibliotecarios e destinamos 8,66€ por habitante ás bibliotecas, 1,28€ menos que no conxunto do estado.

Isto é o que podemos tirar dos datos das últimas estatísticas de bibliotecas, correspondentes ao ano 2016, publicadas polo Ministerio de Cultura.

 

Non podemos alegrarnos destes datos xa que non nos deixan quedar en moi bo lugar con respecto á media das bibliotecas públicas do estado. Aínda que se mellora nalgúns aspectos con respeto ao 2015, na maioría dos indicadores contemplados quedamos por baixo da media estatal.

Queremos lembrar que desde Bamad Galicia levamos anos incidindo en que os recortes nos orzamentos dos anos da crise deixaron uns servizos moi deteriorados que vai costar moito tempo recuperar. Como analizamos neste artigo (Orzamentos bibliotecas 2018) con respecto ao 2012 a baixada foi de mais do 50% nos orzamentos autonómicos aos que hai que sumar os recortes nos orzamentos municipais.

 

Aspectos positivos: como en anos anteriores recoñecemos que a administración autonómica está realizando labores que contribúen a mellorar estes datos e que, a pesar dos recortes, sen o seu apoio os datos serían aínda piores. Lembramos como aspectos positivos as axudas ás adquisición de fondos bibliográficos: tanto para a mellora da colección como para o fomento do libro galego e o incremento de fondos en fomato dixital de acceso a través do portal Galicia Le e que acaba de incorporar materiais audiovisuais ademais de novos libros. É positivo o apoio á realización de actividades de animación á lectura (Ler Conta Moito). Tamén a mostra de interese na mellora das ferramentas de xestión coa implementación de Koha como software de xestión bibliotecaria que xa teñen integrado na Rede máis de 70 bibliotecas e que continuarán nunha seguinte fase con novas incorporacións. Por último hai que salientar a creación e posta en práctica de ferramentas de planificación como o Mapa e os indicadores de bibliotecas. O Mapa encóntrase en fase de revisión e actualización. Agora estamos á espera de que se comecen a aplicar os indicadores na maioría das bibliotecas públicas.

 

Os datos non son bos con respeto aos do conxunto do Estado. Sen embargo temos que recoñecer que nalgúns aspectos melloraron con respecto aos do 2015 e esperamos que o esforzo realizado pola administración autonómica se vaia notando aínda máis nun futuro próximo para nos levar a situarnos por encima das medias estatais.

 

Aspectos negativos: destaca o xa sinalado da redución das partidas orzamentarias. Tamén hai que salientar a falta de control das políticas e accións levadas a cabo desde os concellos nos que nos encontramos con casuísticas, por desgraza bastantes habituais, de contratacións de persoal non especializado e/ou compartindo praza con outros postos que nada teñen a ver coa xestión da información e documentación. Bibliotecas municipais con partidas tamén escasas ou inexistentes. Locais que non cumpren os parámetros do que debería ser unha biblioteca pública… É importante que se desenvolvan e apliquen as ferramentas de planificación que indiquen que servizos e de que características se deben ofrecer. E, aínda que non somos partidarios de medidas coercitivas, cremos que, desde a Xunta de Galicia, respetando a potestade organizativa dos concellos, se debe supervisar a correcta xestión dos servizos bibliotecarios municipais e, desde logo, non se debe premiar aqueles concellos que non cumpran coa obriga de prestar servizos de calidade.

 

Por outro lado, a dispersión e a perda de poboación, non permiten que concellos pequenos poidan prestar servizos de calidade. É necesario regulamentar a cooperación entre as administracións, como se recolle no espírito da Lei de Bibliotecas. Hai que prestar servizos nos que colaboren os Concellos, as Deputacións e a Xunta e hai que procurar dotar de servizos bibliotecarios a toda a cidadanía, mesmo á que non ten servizos nos seus concellos, mediante servizos de préstamo e lectura electrónica, mediante servizos móbiles… ou outros servizos que poidan facilitar a difusión e uso dos recursos bibliográficos.

Resumo estatístico de Galicia:

 

 

Datos Xerais: contamos con 250 bibliotecas públicas que prestan os seus servizos en 346 puntos de atención bibliotecaria. Hai 80 concellos en Galicia que non dispoñen de ningún servizo bibliotecario. No ano 2016 deuse de baixa 1 punto de servizo.

No número de documentos por habitante estamos por riba da media. Contamos con 2,14 doc/hab, mentras que no estado a media é de 1,88. (2,10 e 1,84 no 2015). Dato que non necesariamente ten que ser bo xa que necesita dunha Avaliación da colección.

No número de documentos adquiridos por habitante estamos perto da media, aínda que por baixo dela. En Galicia no 2016 adquiríronse 71,42 doc/hab, mentras que no estado a media foi de 72,77. (72,04 e 75,36 no 2015). Descenso tanto en Galicia como no estado o que nos leva a achegarnos perto da media de documentos adquiridos con respecto ao 2015.

No número de visitas á biblioteca por habitantes contamos con 1,81, mentras a media do estado foi de 2,30. (1,99 e 2,35 en 2015). Baixada importante con respecto ao 2015, inflúen factores de perda de poboación, avellentamento, dispersión… A baixada tamén se reflicte no Barómetro: Hábitos de Lectura y Compra de Libros en España 2017, FGEE, 2018

Só o 33% dos habitantes de Galicia está inscrito nalgunha biblioteca pública, mentras no estado a media é de 37. (31 e 36 no 2015) Increméntase en 2 puntos mentres no estado só sobe un polo que nos vamos achegando á media.

Prestamos menos documentos por habitante que a media do estado: Galicia presta 0,80 mentras que no estado se prestaron 1,06 doc/hab. (0,84 e 1,11 en 2015). Ten que ver co indicado no primeiro punto de que se debe Avaliar a colección para ver a súa pertinencia frente á demanda dos usuarios. Por outro lado están factores xa indicados como dispersión da poboación, concellos sen servizos bibliotecarios…

As actividades realizadas nas bibliotecas galegas por cada 1.000 habitante son tamén menores que as do estado: 2,40 frente a 4,84 act/1.000 hab. (4,21 e 4,63 en 2015). Descoñecemos as causas que inciden nesta baixada xa que no 2015 o número de actividades foi moito  maior e próxima da media do estado. Non sabemos se houbo algún cambio na recollida de datos ou é o efecto da crise económica que levou a reducir o número de actividades.

Nos gastos correntes destinados ás bibliotecas públicas en Galicia destinouse 8,66€/hab, mentras que no estado o gasto foi de 9,94€. (8,54 e 9,45 en 2015). Malia o incremento con respecto ao 2015 seguimos por baixo da media. Nos factores podemos indicar que aínda non se recuperaron para as bibliotecas os orzamentos dos anos previos á crise tanto a nivel autonómico como na administración local.

En Galicia contamos cun bibliotecario por cada 4.638 habitantes, mentras que no estado teñen 1 por cada 4.362 habitantes. (4.383 e 4.365 en 2015). Non temos constancia da baixada no número de persoal bibliotecario. Sen embargo estes datos indican que contamos con menor número de persoal para atender a unha poboación que por outro lado tamén se reduciu de maneira importante polo que co mesmo persoal deberíamos poder atender a menor número de habitantes. En persoal equivalente a tempo completo (ETC) tivemos 620 traballadores en 2015 e 584 en 2016. 36 persoas menos que inciden nun incremento da poboación atendida. Isto parece debido á inestabilidade laboral: contratos a tempo parcial e de curta duración, bolseiros… De novo volvemos plantexarnos, como nas reflexións do inicio, o papel dos concellos na xestión das bibliotcas municipais ás que destinan pequenas partidas orzamentarias e pouco persoal.

 

Na Coruña a 16 de xullo de 2018

Xunta Directiva de Bamad Galicia

Advertisements

Conclusións das Xornadas da Axenda 2030 da ONU

Resumo e conclusións das Xornadas IAP/IFLA sobre os Obxectivos do Desenvolvemento Sustentables da Axenda 2030 da ONU, celebrada o pasado sábado 9 de xuño na Biblioteca Ágora da Coruña

O pasado sábado 9 de xuño celebramos na Biblioteca Ágora da Coruña , a xornada “As bibliotecas como aliadas na consecución dos obxectivos de desenvolvemento sustentable e a Axenda 2030”, unha iniciativa da IFLA enmarcada no International Advocacy Programme (IAP). O IAP é un programa de acción e sensibilización en cascada que IFLA dirixe ás asociacións nacionais para que á súa vez traballen coas asociacións e profesionais de cada un dos países. Desta forma, FESABID é a encarregada de realizar estes obradoiros en colaboración coas súas asociacións. Neste caso, BAMAD Galicia, en colaboración co Concello da Coruña fomos os encarregados de organizar esta xornada de traballo.

Participamos 40 personas de diferentes bibliotecas galegas: de titularidade autonómica, coas direccións das 6 bibliotecas da Xunta de Galicia ; representantes da biblioteca da Deputación da Coruña, servizos documentais do Sergas (Servizo Galego de Saúde) e do Ceida (Centro de extensión universitaria e de divulgación Ambiental) ; e de moitas bibliotecas municipais como as de: Ames, Ferrol, Redondela, Sanxenxo, Oleiros, Vigo, y principalmente, da Rede de Bibliotecas Municipais da Coruña. Entre os participantes contamos, ademais dos representantes do Concello, con Carmen Novas, da secretaría del Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade, que levan os obxectivos da Axenda 2030 ás administracións locais ; con representantes das bibliotecas da administración autonómica con Cristina Rubal, Subdirectora Xeral de Bibliotecas e Consuelo Meiriño, Xefa do Servizo do Sistema de Bibliotecas Públicas e personal do seu servizo ; e con Pilar García, Deputada de Cultura da Deputación de Lugo.

 

A Xornada:

A presentación da xornada foi a cargo da Presidenta de BAMAD, Olimpia López Rodríguez, que deu a benvida ás persoas asistentes, por Alicia Sellés, presidenta de FESABID, que explicou o marco de traballo para o IAP Programme e inaugurada polo  Concelleiro de Cultura e Educación, José Manuel Sande.

Na primera parte da xornada fíxose unha introdución e explicación sobre a Axenda 2030 para o Desenvolvemento Sustentable: obxectivos de desenvolvemento e as persoas participantes achegámonos á lectura das metas fixadas para o 2030 pola ONU e debatiuse sobre elas.

Despois desta introdución, realizouse unha discusión máis profunda para identificar as prioridades ou aspeitos que máis preocupaban aos participantes, tanto a nivel galego como a nivel estatal. Unha cuestión significativa é que en todos os obradoiros realizados en España, o obxectivo 8: traballo decente e crecemento económico, sempre se destaca como o máis importante.

Na segunda parte do obradoiro, os e as participantes reflexionamos e discutimos o papel das bibliotecas e noso como profesionais na consecución dos ODS e a forma de divulgar as nosas accións, proxectos e servizos.

 

As dinámicas en grupo da tarde, centráronse na proposta de proxectos que as bibliotecas galegas podían realizar para aliñarse ás liñas de traballo e estratexias das concellalías de Igualdade e Diversidade e de Medio Ambiente da Coruña. As dúas representantes do concello falaron das súas liñas de traballo e da interacción e o traballo conxunto entre as súas concellarías e a Rede de bibliotecas municipais. Con multitude de proxectos e liñas de acción que se utilizaron para, na dinámica posterior, establecer proxectos de colaboración.

 

Conclusións:

  • Destacouse a importancia de compartir e colaborar cos compañeros para visibilizar o noso traballo
  • Valórase de forma moi positiva a participación de variada representación do sistema bibliotecario galego ao completo
  • Sinálase a importancia das asociacións profesionais para dar visibilidade e para seguir loitando pola dignificación da profesión e das bibliotecas
  • Insístese na necesidade de crer e empoderar aos participantes para o traballo cos políticos e as estratexias de desenvolvemento
  • Anímase a que se continúe traballando nesta liña

Documento completo co resumo e conclusións das Xornadas

 

Xornada o 9 de xuño na Coruña sobre o Programa IAP da IFLA

O Programa Internacional de Acción para o Desenvolvemento (International Advocacy Programme) da IFLA está centrado na Axenda 2030 das Nacións Unidas. Con este programa a IFLA quere aumentar a capacidade das bibliotecas públicas e as asociacións profesionais para facer frente aos desafíos que esta axenda supón e para axudar a promover actividades de sensibilización. A participación de FESABID neste programa supón a adquisición do compromiso para executar e desenvolver o plan de Advocacy e actividades de sensibilización, como este obradoiro en colaboración con BAMAD Galicia, que axuden a posicionar as bibliotecas como axentes do desenvolvemento sustentable.

Desde finais de 2015 en Bamad vímonos facendo eco deste programa xa que a partir de 2016 os gobernos teñen que implementar os Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable da ONU nun prazo de 15 anos, é por iso que a ONU denominou a este programa Axenda 2030.

Fesabid, en colaboración coas entidades federadas, está organizando por todo o estado xornadas de presentación, traballo e debate sobre os obxectivos marcados pola IFLA que servan para posicionar o papel das bibliotecas na consecución dos obxectivos da ONU. É por isto que, nesta ocasión, desde Bamad Galicia organizamos unha Xornada sobre o Programa IAP da IFLA que contará coa presenza e dinamización de Alicia Sellés, responsable de Fesabid para desenvolver este programa e ademais actual presidenta da Federación, que contará co apoio de Isabel Blanco, directora da Rede de Bibliotecas municipais da Coruña.

A xornada realizarase o próximo sábado 9 de xuño, de 10 a 18h. na Biblioteca Ágora.

Programa

Participar: se tes interese en participar podes enviar un email a: bamadgalicia@gmail.com

%d bloggers like this: